by Henry Wadsworth Longfellow (1807 - 1882)
Translation by Guido (Pieter Theodoor Jozef) Gezelle (1830 - 1899)

Hiawatha's Childhood
Language: English 
Downward through the evening twilight,
In the days that are forgotten,
In the unremembered ages,
From the full moon fell Nokomis,
Fell the beautiful Nokomis,
She a wife, but not a mother.

  She was sporting with her women,
Swinging in a swing of grape-vines,
When her rival, the rejected,
Full of jealousy and hatred,
Cut the leafy swing asunder,
Cut in twain the twisted grape-vines,
And Nokomis fell affrighted
Downward through the evening twilight,
On the Muskoday, the meadow,
On the prairie full of blossoms.
"See! a star falls!" said the people;
"From the sky a star is falling!"

  There among the ferns and mosses,
There among the prairie lilies,
On the Muskoday, the meadow,
In the moonlight and the starlight,
Fair Nokomis bore a daughter.
And she called her name Wenonah,
As the first-born of her daughters.
And the daughter of Nokomis
Grew up like the prairie lilies,
Grew a tall and slender maiden,
With the beauty of the moonlight,
With the beauty of the starlight.

  And Nokomis warned her often,
Saying oft, and oft repeating,
"Oh, beware of Mudjekeewis,
Of the West-Wind, Mudjekeewis;
Listen not to what he tells you;
Lie not down upon the meadow,
Stoop not down among the lilies,
Lest the West-Wind come and harm you!"

  But she heeded not the warning,
Heeded not those words of wisdom,
And the West-Wind came at evening,
Walking lightly o'er the prairie,
Whispering to the leaves and blossoms,
Bending low the flowers and grasses,
Found the beautiful Wenonah,
Lying there among the lilies,
Wooed her with his words of sweetness,
Wooed her with his soft caresses,
Till she bore a son in sorrow,
Bore a son of love and sorrow.

  Thus was born my Hiawatha,
Thus was born the child of wonder;
But the daughter of Nokomis,
Hiawatha's gentle mother,
In her anguish died deserted
By the West-Wind, false and faithless,
By the heartless Mudjekeewis.

  For her daughter long and loudly
Wailed and wept the sad Nokomis;
"Oh that I were dead!" she murmured,
"Oh that I were dead, as thou art!
No more work, and no more weeping,
Wahonowin!  Wahonowin!"

  By the shores of Gitche Gumee,
By the shining Big-Sea-Water,
Stood the wigwam of Nokomis,
Daughter of the Moon, Nokomis.
Dark behind it rose the forest,
Rose the black and gloomy pine-trees,
Rose the firs with cones upon them;
Bright before it beat the water,
Beat the clear and sunny water,
Beat the shining Big-Sea-Water.

  There the wrinkled old Nokomis
Nursed the little Hiawatha,
Rocked him in his linden cradle,
Bedded soft in moss and rushes,
Safely bound with reindeer sinews;
Stilled his fretful wail by saying,
"Hush! the Naked Bear will hear thee!"
Lulled him into slumber, singing,
"Ewa-yea! my little owlet!
Who is this, that lights the wigwam?
With his great eyes lights the wigwam?
Ewa-yea! my little owlet!"

  Many things Nokomis taught him
Of the stars that shine in heaven;
Showed him Ishkoodah, the comet,
Ishkoodah, with fiery tresses;
Showed the Death-Dance of the spirits,
Warriors with their plumes and war-clubs,
Flaring far away to northward
In the frosty nights of Winter;
Showed the broad white road in heaven,
Pathway of the ghosts, the shadows,
Running straight across the heavens,
Crowded with the ghosts, the shadows.

  At the door on summer evenings
Sat the little Hiawatha;
Heard the whispering of the pine-trees,
Heard the lapping of the waters,
Sounds of music, words of wonder;
'Minne-wawa!" said the pine-trees,
Mudway-aushka!" said the water.

  Saw the fire-fly, Wah-wah-taysee,
Flitting through the dusk of evening,
With the twinkle of its candle
Lighting up the brakes and bushes,
And he sang the song of children,
Sang the song Nokomis taught him:
"Wah-wah-taysee, little fire-fly,
Little, flitting, white-fire insect,
Little, dancing, white-fire creature,
Light me with your little candle,
Ere upon my bed I lay me,
Ere in sleep I close my eyelids!"

  Saw the moon rise from the water
Rippling, rounding from the water,
Saw the flecks and shadows on it,
Whispered, "What is that, Nokomis?"
And the good Nokomis answered:
"Once a warrior, very angry,
Seized his grandmother, and threw her
Up into the sky at midnight;
Right against the moon he threw her;
'T is her body that you see there."

  Saw the rainbow in the heaven,
In the eastern sky, the rainbow,
Whispered, "What is that, Nokomis?"
And the good Nokomis answered:
"'T is the heaven of flowers you see there;
All the wild-flowers of the forest,
All the lilies of the prairie,
When on earth they fade and perish,
Blossom in that heaven above us."

  When he heard the owls at midnight,
Hooting, laughing in the forest,
"What is that?" he cried in terror,
"What is that," he said, "Nokomis?"
And the good Nokomis answered:
"That is but the owl and owlet,
Talking in their native language,
Talking, scolding at each other."

  Then the little Hiawatha
Learned of every bird its language,
Learned their names and all their secrets,
How they built their nests in Summer,
Where they hid themselves in Winter,
Talked with them whene'er he met them,
Called them "Hiawatha's Chickens."

  Of all beasts he learned the language,
Learned their names and all their secrets,
How the beavers built their lodges,
Where the squirrels hid their acorns,
How the reindeer ran so swiftly,
Why the rabbit was so timid,
Talked with them whene'er he met them,
Called them "Hiawatha's Brothers."

  Then Iagoo, the great boaster, 
He the marvellous story-teller,
He the traveller and the talker,
He the friend of old Nokomis,
Made a bow for Hiawatha;
From a branch of ash he made it,
From an oak-bough made the arrows,
Tipped with flint, and winged with feathers,
And the cord he made of deer-skin.

  Then he said to Hiawatha:
"Go, my son, into the forest,
Where the red deer herd together,
Kill for us a famous roebuck,
Kill for us a deer with antlers!"

  Forth into the forest straightway
All alone walked Hiawatha
Proudly, with his bow and arrows;
And the birds sang round him, o'er him,
"Do not shoot us, Hiawatha!"
Sang the robin, the Opechee,
Sang the bluebird, the Owaissa,
"Do not shoot us, Hiawatha!"

  Up the oak-tree, close beside him,
Sprang the squirrel, Adjidaumo,
In and out among the branches,
Coughed and chattered from the oak-tree,
Laughed, and said between his laughing,
"Do not shoot me, Hiawatha!"

  And the rabbit from his pathway
Leaped aside, and at a distance
Sat erect upon his haunches,
Half in fear and half in frolic,
Saying to the little hunter,
"Do not shoot me, Hiawatha!"

  But he heeded not, nor heard them,
For his thoughts were with the red deer;
On their tracks his eyes were fastened,
Leading downward to the river,
To the ford across the river,
And as one in slumber walked he.

  Hidden in the alder-bushes,
There he waited till the deer came,
Till he saw two antlers lifted,
Saw two eyes look from the thicket,
Saw two nostrils point to windward,
And a deer came down the pathway,
Flecked with leafy light and shadow.
And his heart within him fluttered,
Trembled like the leaves above him,
Like the birch-leaf palpitated,
As the deer came down the pathway.

  Then, upon one knee uprising,
Hiawatha aimed an arrow;
Scarce a twig moved with his motion,
Scarce a leaf was stirred or rustled,
But the wary roebuck started,
Stamped with all his hoofs together,
Listened with one foot uplifted,
Leaped as if to meet the arrow;
Ah! the singing, fatal arrow,
Like a wasp it buzzed and stung him!

  Dead he lay there in the forest,
By the ford across the river;
Beat his timid heart no longer,
But the heart of Hiawatha
Throbbed and shouted and exulted,
As he bore the red deer homeward,
And Iagoo and Nokomis
Hailed his coming with applauses.

  From the red deer's hide Nokomis
Made a cloak for Hiawatha,
From the red deer's flesh Nokomis
Made a banquet to his honor.
All the village came and feasted,
All the guests praised Hiawatha,
Called him Strong-Heart, Soan-ge-taha!
Called him Loon-Heart, Mahn-go-taysee!

Text Authorship:

Musical settings (art songs, Lieder, mélodies, (etc.), choral pieces, and other vocal works set to this text), listed by composer (not necessarily exhaustive):

    [ None yet in the database ]

Settings in other languages, adaptations, or excerpts:


Researcher for this text: Emily Ezust [Administrator]

This text was added to the website: 2026-03-04
Line count: 235
Word count: 1344

Nederwaards in 't avond worden
Language: Dutch (Nederlands)  after the English 
Nederwaards in 't avond worden,
lang voorleên is dit en spoorloos
schier bij de oudst gedaagde menschen,
viel de schoone vrouw Nokomis
uit de volle mane, eens avonds;
vrouw was ze en ging moeder worden.

In een wijngaardranke zet ze en
rennen met heur speelgenootschap,
als heur bijstere tegenvrijdster,
vol afgunstig wanbehagen,
dar de taaie ranke afsnijden
van de renne en van den wijngaard,
en Nokomis viel erbarmlijk
nederwaards in 't avondschemeren,
op de Muskodey, de maduwe,
in 't hoogbloeiend jaargetijde.
‘'t Valt een sterre,’ riep het landvolk;
‘kijkt, een hemelsch licht dat uitvalt!’

Daar, in 't mosch en in den varoeste,
op de Muskodey, de maduwe,
die vol geluwbloeiend lisch stond,
onder maan- en stergepinkel,
wierd Nokomis blijde moeder
en ze hiet heur kind Winonah,
de eerstgeborene van heur dochteren.
En dat kind van vrouw Nokomis
wierd een meiske lijk een lelie,
lang van lijve en teer van lichaam,
al zoo schoone als 't manelichten,
schoonder als een sterre die pinkelt.

En Nokomis spelde heur dochter
dit vermaan schier al te dikwijls,
‘Wacht u wel voor Mudjikiewis,
voor den Westwind, Mudjikiewis;
'n wilt niet horken naar zijn praatlust,
noch te lange in 't hooigers rusten,
neen en stuipt niet naar de leliën,
want de Westwind mocht u scha doen!’

Al zulk wijs vermaan bleef vruchteloos,
al zulk schoon beles vergat zij,
ont de Westwind eens gewandeld,
licht en lotsvoets, achter 't land kwam,
's avonds langs de wee gewandeld,
luisterende elken blom- en bladstaf;
ont wanneer hij, ach Winonah,
't schoone kind vond leliën binden;
en zoo wist hij het te omwaaien
met zijn woorden zoet als honing,
met zijn lachtale even lieflijk,
dat hij 't eindlinge in 't verdriet halp
en in last van wonne en weedom!

Zoo wierdt gij, o Hiawadha,
kind des wonders, eens geboren;
maar de dochter van Nokomis,
Hiawadha's lieve moeder,
stierf verwaarloosd, stierf vergeten
van heur valschen Mudjikiewis,
van den trouweloozen schaker.

Lange weende vrouw Nokomis
rust- en raadloos om heur dochter.
‘Och, of ware ik dood!’ zoo riep zij,
‘Och, of ware ik dood, zoo gij zijt,
vrij van kommer, van verdriet vrij!
Wahonomin! Wahonomin!’

Langs de kust van Gitchi-Goemie,
naast het blinkend Grootzeewater,
stond de wigwam van Nokomis,
dochter van de maan, Nokomis.
Bachten 't water stond het masthout,
stond de dichte en donkere vuurboom,
stond het hout vol pijnboomwappers;
recht daarover klonk het water,
klonk het klare en zonnig water,
beukte en blonk het Grootzeewater.

Daar ving de oude vrouw Nokomis
't voedsteren aan van Hiawadha,
douwde hem in zijn linden wiegsken,
dekte hem met mosche en ruschen,
riemde hem vast met rendierpezen;
zong, zoohaast hij kwelde en kwaad wierd:
‘Zwijgt, de bloote beer zou komen,
zwijgt en slaapt, hij gaat u pakken!
Ewa-jee, mijn uilekieksken!
Kijkt, wie blekt er daar de deure in?
Aai, twee oogen lijk lanteernen!
Ewa-jee, mijn uilekieksken!’

En Nokomis leerde 't kindtjen
al hetgeen de sterren aankleeft,
wees hem Iskoedah de steertsterre,
Iskoedah, met 't laaiend hoofdhaar;
wees hem 't land der doode helden,
waar zij gaan met kolve en pluimband,
waar zij dansen hooge in 't Noordlicht,
als het winter, nacht en koud is;
wees hem, dwers door al de hemelen,
't melkwit speur, langs waar de ontelbare
lichaamlooze helden huiswaards
de oude en breede bane volgen.

Voor de deure zat en horkte
't wondere kind; des zomeravonds
horkte 't naar het sperreruischen,
naar de slaande waterbaren,
naar den wonderen zang van beiden:
‘Minni-wawa!’ zong het sperhout,
‘Mudway-aushka!’ zong het water.

't Zag den blekworm, Wah-wah-tezie,
deur den donkeren avond schemeren;
't zag zijn winkelend keerske lichten,
in en uit den wildwasch wikkelen;
op zoo ging dan 't wiegeliedtje
dat Nokomis hem geleerd had:
‘Wah-wah-tezie, kleene blekworm,
losse en lichtgeveêrde nachtalf,
losse en lichtgewiekte witgeest,
komt mij huis- en bedwaards lichten,
eer ik slape en eer 'k mijn oogen
neêrwaards liggend luike en toe doe!’

't Zag de ronde mane rimpelen
op en uit het water, staande
heel besport met schaduwvlekken;
‘Wat is dat,’ zei 't, ‘vrouw Nokomis?’
En de goe Nokomis: ‘Luistert,’
zei ze, ‘een al te felle kamper
greep zijn grootheers wijf te midnachte
en hij wierp ze zoo geweldig,
dat ze vloog tot in de mane;
kijkt, daar zit ze nog in 't maantjen!’

't Zag den reinboge in de hemelen,
't bont geschilderd luchtomspansel;
‘Wat is dat,’ zei 't, ‘vrouw Nokomis?’
En de goe Nokomis weder:
‘Horkt, dat is de blommenhemel,
't zijn de blijde zomerblomkes,
't zijn de schoone dellingleliën:
als ze hier moe gebloeid zijn gaan ze
nogmaals bloeien in den hemel.’

Hoorde 't ooit, te middernachte,
de uilen huichelen in den pijnbosch;
‘Wat is dat nu,’ schuw en schuchter,
‘wat is dat,’ zei 't, ‘vrouw Nokomis?’
En de goe Nokomis zeide:
‘Uilen zijn 't en uilenkiekens,
die hun eigen tale spreken,
die daar gekken met malkanderen.’

En alzoo wist Hiawadha
aller vogelen tale en wijsheid,
ieders name en kunsten kende hij,
hoe zij hunne nesten bouwen,
waar zij binst den winter schuilen;
en hij sprak en zei, ‘Mijn kiekskens!’
tegen al die hij ontmoette.

Aller dieren tale en teekenen,
ieders name en kunsten kende hij,
hoe de bevers burgten bouwen,
waar des eekhoorns eekelen rusten,
hoe de ree zoo rap te beene is,
hoe 't konijn zoo schuw: ‘Mijn broerkes!’
zei hij tegen al de beesten,
tegen al die hij ontmoette.

En Iagoe, die gekend was
als een felle leugendichter,
vol van reis- en jachtgevaarten,
die de vriend was van Nokomis,
miek nen eschenboge en schichten,
naar de hand van Hiawadha;
ieder jachtpijl was met vlintsteen
scherp getopt en dan gevederd,
maar van reehuid was het boogsnoer.

En hij sprak tot Hiawadha:
‘Gaat, mijn kind, gaat heen, ten boschwaard,
waar de hinden samentroppelen,
gaat den fellen reebok schieten,
gaat en schiet den hert met hoornen!’

Dadelijk in den bosch getreden
heel alleen ging Hiawadha,
preusch, met pijl en boog bewapend;
en de vogels riepen rond hem:
‘Hei, naar ons niet, Hiawadha!’
‘Hei!’ riep Opetsjie, de roobaard,
riep Oweissa, riep de blauwvinke,
‘Hei! naar ons niet, Hiawadha!’

Uit den eekenen boom, aanzijds hem,
sprang het eekhoorntje, Adjidaumo,
en al hupplen door de branken
gekte en kuchte 't naar beneênwaard,
loeg en riep 't, zoo hupsch en vroolijk:
‘Hei, naar mij niet, Hiawadha!’

't Wild konijntje sprang voorzichtjes
uit den weg, en ommekijkend
zat 't en horkte 't, op zijn huksken,
half vol schrik en half vol blijdschap,
‘Hei!’ beriep 't den jongen jager:
‘Hei, naar mij niet, Hiawadha!’

Maar 'k en weet niet of hij 't hoorde,
want hij zocht, hij zocht den reebok,
want hij zag een speur en volgde het,
door de beke, door den wedding,
door het water heen, en stapte
lijk nen mensch die slapend wandelt.

In nen elzenen tronk op 't ende
kroop hij, loerend naar den reebok;
ont daar eerst twee hoornen wierden
en, door 't hout, twee oogen zichtbaar,
dan twee neuzegaten, snuivend
naar den wind! 't Was hij, hij kwam daar,
bont gevlekt, vol zonne en schaduwe!
Ach, zijn herte het huptede opwaards
als een berken loof zoo dapper,
als een berken loof zoo hupte 't,
want hij 't wild zag naderen hemwaards.

Op een knie zoo rees hij mikkend,
en hij trok den pijl ten hoorne;
schaars was 't dat een loof geroerd had,
schaars dat iets gerept, geroerd had,
of de schuwe bok was schielijk
op, te vierklauwe op gesprongen,
horkte, met nen poot omhooge, en
vloog den pijl in, die naar hem kwam
bijzend lijk een horsele! Dadelijk
beet het straal zijn herte en dwerschte 't!

Hij lag dood; omtrent de boschen,
naast den wedding zal het hert nu
's reeboks nooit meer beven waarlijk,
maar het hert van Hiawadha
't beeft en 't hupt en 't danst van blijdschap!
Als hij thuis kwam met den windvang,
hie Iagoe, hiet Nokomis
onzen jager duist maal welkom.

Uit den reehuid schiep Nokomis
Hiawadha straks nen lijfrok,
met den wildbraad hield zij weerdschap
t' zijnder eere, en al het dorpvolk
over tafel hiet Hiawadha
Kloek-van-Herten, Soan-ge-taha,
Vroom-van-herten, Mahn-go-tezie.

M. de Jong sets stanza 9 (lines 7-12)

About the headline (FAQ)

Confirmed with Guido Gezelle, Dichtwerken deel 1 en 2, ed. Frank Baur, Amsterdam : Veen, 1949 (derde druk), p. 691


Text Authorship:

Based on:

Musical settings (art songs, Lieder, mélodies, (etc.), choral pieces, and other vocal works set to this text), listed by composer (not necessarily exhaustive):


Research team for this page: Emily Ezust [Administrator] , Joost van der Linden [Guest Editor]

This text was added to the website: 2026-03-04
Line count: 235
Word count: 1329